CÁC ĐIỂM MỚI CỦA LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI 2024 (Hiệu lực từ 01/07/2025)

Ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế Luật BHXH 2014 hiện hành. Với nhiều điểm mới đáng chú ý, luật sửa đổi lần này tác động trực tiếp đến quyền lợi của người lao động cũng như nghĩa vụ của người sử dụng lao động. Là đơn vị thường xuyên cập nhật và tư vấn pháp luật , Txindeco đã tổng hợp những điểm mới nổi bật trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024 để doanh nghiệp và người lao động nắm rõ, chủ động trong việc tuân thủ và bảo vệ quyền lợi của mình

1. Mở rộng và làm rõ đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (Điều 2)

Bổ sung đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc:

• Kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn doanh nghiệp có hưởng tiền lương.

• Người lao động làm việc không trọn thời gian, có HĐLĐ từ đủ 1 tháng và có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

• Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước/doanh nghiệp không hưởng lương.

Bổ sung các trường hợp không thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc:

• Người lao động nước ngoài thuộc điều ước quốc tế có quy định khác.

• Chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh, quản lý doanh nghiệp không hưởng lương, thành viên HĐQT, TGĐ, GĐ, thành viên ban kiểm soát hợp tác xã đã đủ tuổi nghỉ hưu (trừ khi còn thiếu tối đa 6 tháng đóng BHXH).

  📌 Lưu ý doanh nghiệp: Nếu người lao động thuộc các trường hợp trên thì không cần đăng ký tham gia BHXH cho họ.

2. Điều chỉnh mức lương làm căn cứ đóng BHXH (Khoản 1 Điều 31)

• Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc có giới hạn:

  • Thấp nhất: Bằng mức tham chiếu.

  • Cao nhất: Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

• Mức tham chiếu do Chính phủ quyết định, dựa trên:

  • Tăng trưởng kinh tế.

  • Chỉ số giá tiêu dùng.

  • Khả năng cân đối Quỹ BHXH và ngân sách.

3. Hướng dẫn mức đóng cho quản lý không hưởng lương (Điều 33)

• Quản lý doanh nghiệp không hưởng lương sẽ đóng:

  • 3% vào quỹ ốm đau và thai sản.

  • 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

4. Thay đổi thời hạn đóng BHXH (Điều 34)

• Đóng hằng tháng: Hạn chót là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.

• Đóng 3 hoặc 6 tháng/lần: Hạn chót là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo sau chu kỳ đóng.

5. Bổ sung chế độ trợ cấp hưu trí xã hội (Điều 21)

• Người từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi, thuộc hộ nghèo/cận nghèo và đáp ứng đủ điều kiện quy định tại điềm b và điểm c khoản 1 Điều này thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

• Không đang hưởng lương hưu/trợ cấp BHXH hàng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ ( điểm b, khoản 1, điều 21 )

• Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội ( điểm c, khoản c, điều 21 )

6. Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng thai sản (Điều 94, 95)

Điều kiện:

• Đóng BHXH tự nguyện hoặc kết hợp bắt buộc và tự nguyện từ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con.

Đối tượng:

• Lao động nữ sinh con.

• Lao động nam có vợ sinh con.

7. Thay đổi chế độ ốm đau (Điều 43, 45)

Bệnh dài ngày:

• Không còn nghỉ trọn 180 ngày như trước.

• Thời gian nghỉ tùy theo thời gian đóng BHXH và điều kiện làm việc.

• Sau khi hết thời gian này, vẫn được nghỉ thêm nhưng hưởng mức thấp hơn.

Nghỉ ngắn ngày:

• Nghỉ dưới nửa ngày: tính nửa ngày.

• Nghỉ từ nửa ngày đến dưới 1 ngày: tính 1 ngày.

8. Giảm thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu (Điều 64)

Người lao động có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu sẽ được hưởng lương hưu theo quy định tại điều 169 của luật Lao động

9. Hạn chế rút BHXH một lần (Điều 102)

Người bắt đầu tham gia BHXH sau 01/07/2025 chỉ được rút BHXH một lần trong các trường hợp sau:

• Đủ tuổi hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.

• Ra nước ngoài định cư.

• Mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, AIDS, xơ gan mất bù…).

• Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

• Người khuyết tật đặc biệt nặng.

• Xuất ngũ, phục viên, thôi việc và không thuộc đối tượng đóng BHXH tự nguyện/bắt buộc.

  ❌ Người chưa đủ 20 năm đóng, nghỉ việc 12 tháng và không tiếp tục tham gia BHXH sẽ không được rút một lần nữa.

10. Mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp tử tuất (Điều 86, 88)

Chỉ các đối tượng sau được hưởng:

• Con, vợ/chồng, cha mẹ ruột, cha mẹ vợ/chồng của người lao động mất.

11. Rút ngắn thời gian cấp sổ BHXH (Điều 28)

• Thời gian cấp sổ giảm từ 20 ngày còn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.

• Trường hợp không cấp sổ phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

12.Thay đổi về lãi suất chậm đóng, trốn đóng ( Điều 40, 41 )

Theo quy định mới tại Điều 40 và Điều 41 của Luật BHXH 2024, trong trường hợp người sử dụng lao động chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH, BHTN, mức phạt tài chính được điều chỉnh như sau:

• Buộc phải đóng đủ số tiền chậm đóng, trốn đóng

• Đồng thời phải nộp thêm số tiền tương ứng với 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng hoặc trốn đóng vào Quỹ BHXH và Quỹ BHTN.

13.Xác định hành vi chậm đóng BHXH, BHTN ( Điều 38 )

Chậm đóng BHXH bắt buộc, BHTN là hành vi của người sử dụng lao động thuộc một trong các trường hợp sau:

• Chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng theo hồ sơ tham gia BHXH, BHTN đã đăng ký kể từ sau ngày đóng BHXH chậm nhất;

• Không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định;

• Không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHTN trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn theo quy định pháp luật;

• Tuy nhiên, chưa đủ căn cứ để coi là hành vi trốn đóng.

14.Trốn đóng BHXH, BHTN – Hành vi nghiêm trọng, bị xử phạt nghiêm khắc ( Điều 39 )

Luật BHXH 2024 định nghĩa trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN là các hành vi cố tình không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm, cụ thể:

• Sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định, không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHTN;

• Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHTN thấp hơn quy định;

• Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền BHXH, BHTN đã đăng ký sau 60 ngày kể từ thời điểm quy định, dù đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc;

• Các hành vi khác bị coi là trốn đóng theo quy định chi tiết tại các văn bản dưới luật do Chính phủ ban hành.

  
  

  Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là một bước cải cách quan trọng nhằm hiện đại hóa hệ thống an sinh xã hội, bảo đảm hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp. Để thực hiện đúng và đầy đủ, các doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát quy trình nhân sự, điều chỉnh hợp đồng, cơ cấu lương, đồng thời cập nhật chính sách nội bộ theo luật mới.

  Txindeco sẵn sàng đồng hành cùng Quý doanh nghiệp trong việc tư vấn, rà soát và thực hiện các thủ tục BHXH theo quy định mới.

  📞 Vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.